Zobacz także:

Socjologia w szkołach wyższych w Polsce
Zainicjowane z końcem lat osiemdziesiątych głębokie przemiany ustrojowe w Polsce przyniosły m.in. znaczące przekształcenia w szkolnictwie wyższym, w tym w zakresie kształcenia socjologów i w nauczaniu socjologii na innych kierunkach studiów. Są to zarówno zmiany ilościowe - wzrosła niewspółmiernie liczba szkół kształcących socjologów oraz liczba kształcącej się młodzieży, jak i jakościowe - prawie we wszystkich szkołach zmienione zostały plany, programy i organizacja studiów. [...] Nie ulega wątpliwości, że - przy ogólnym wzroście, wręcz prawdziwej erupcji liczby kształcących się w Polsce w latach dziewięćdziesiątych - socjologia, obok innych kierunków studiów o charakterze społecznym, cieszy się szczególnym zainteresowaniem. Jest to bez wątpienia zjawisko społeczne, któremu warto poświęcić nieco uwagi.

Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji
Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat ?żywej historii? ? oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego ?Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości? wnoszą do socjologicznej debaty propozycje teoretycznego ujęcia pamięci zbiorowej, podsumowania badań dawniejszych, nowe ustalenia empiryczne oraz wynikające z nich pytania i hipotezy. Książka Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji prezentuje przemiany postaw Polaków wobec przeszłości obserwowane od końca PRL do 2004 roku, gdy Polska weszła do Unii .Europejskiej, a w życiu publicznym krystalizowała się idea budowy IV RP. Autor, socjolog, pracownik Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego (1980?1995), CBOS (1985?1991), a od 1991 Instytutu Badania Opinii i Rynku Pentor Research International, analizuje ?potoczną? pamięć zbiorową ? postrzeganie i doświadczanie przeszłości przez ?przeciętnych ludzi? niezajmujących się zawodowo historią. W swojej pracy wykorzystuje różnorodne materiały: badania socjologiczne, sondaże opinii publicznej, publikacje prasowe i wiele innych źródeł. W pierwszych rozdziałach skupia się na funkcjonowaniu pamięci zbiorowej w życiu codziennym. Pisze o tradycji rodzinnej, ?utowarowieniu? przeszłości postępującym wraz z rozwojem gospodarki rynkowej oraz o ruchu rekonstrukcji historycznych ? nowego typu działaniach społecznych zorientowanych na odtwarzanie wybranych fragmentów dziejów. Dalsze rozdziały dotyczą przemian kanonu tradycji narodowej, a także tematów, które po roku 1989 budziły wiele dyskusji i wywoływały silne emocje ? postrzegania i oceny PRL oraz funkcjonowania w pamięci Polaków stanu wojennego wprowadzonego 13 grudnia 1981 roku. Ta książka to rozważny głos w polskiej debacie o polityce historycznej. Wnosi też wiele do rozumienia procesów kształtowania się tożsamości zbiorowych.

Socjologia codzienności
Gwiazdy rocka i stadionowi zadymiarze, zakupy i choroby, przyjaźń i seks, komórki i fora internetowe, zaufanie taksówkarzy do klientów i wyborców do polityków. Co łączy te tematy? Tradycyjny socjolog określiłby je jako ?dziwne?, ale sprawy te są przedmiotem ?trzeciej socjologii?: socjologii codzienności. Po ?pierwszej? (zajmującej się wielkimi systemami społecznymi) oraz ?drugiej? (analizującej anatomię działań społecznych i międzyludzkich więzi) przyszedł czas na ?trzecią?. Badacze dostrzegli, że tradycyjne problemy socjologii ? nierówności społeczne, władza, kultura, świadomość zbiorowa czy globalizacja ? przejawiają się najwyraźniej na co dzień: w domu, szkole, supermarkecie, kościele, szpitalu i na stadionie piłkarskim. Dla socjologów życie codzienne to nowe okno, przez które można spojrzeć na stare problemy i zobaczyć coś więcej. Piotr Sztompka i Małgorzata Bogunia-Borowska zebrali przykłady najnowszych prac z kręgu ?trzeciej socjologii?, które ukazały się na świecie. To pierwsza taka ? poprzedzona obszernymi wstępami autorów ? antologia w Polsce. Z pewnością zainteresuje nie tylko socjologów, ale szeroki krąg czytelników, którym pomoże lepiej zrozumieć własne życie w społeczeństwie. Małgorzata Bogunia-Borowska jest adiunktem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Zakładzie Socjologii Teoretycznej Instytutu Socjologii i wykładowcą w Wyższej Szkole Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera. Absolwentka Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, na którym ukończyła kulturoznawstwo (1997) oraz Wydziału Filozoficznego, gdzie zdobyła wykształcenie socjologiczne (1999). Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z przemianami kulturowymi i społecznymi ponowoczesnej rzeczywistości. Szczególnie interesuje się tematyką kultury medialnej i konsumpcyjnej. Stypendystka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego (ISA) oraz Polskiego Stowarzyszenia Socjologicznego. Współautorka książki Globalizacja i konsumpcja. Dwa dylematy współczesności (część poświęcona społeczno-kulturowym teoriom konsumpcji) oraz Reklamy jako tworzenia rzeczywistości społecznej, a także redaktorka książki Dziecko w świecie mediów i konsumpcji.

Zaufanie
Pierwsze w polskiej literaturze socjologicznej całościowe opracowanie problematyki zaufania. Potoczne znaczenie terminu ?zaufanie? jest bardzo powierzchowne. Książka Piotra Sztompki opisuje zaufanie jako fundament niezbędny dla funkcjonowania społeczeństwa Zrozumienie subtelnych mechanizmów tworzenia się i utraty zaufania wymaga głębokiej analizy. Potrzebne jest też odróżnienie jego indywidualnego wymiaru od wymiaru społecznego i kulturowego, który rzutuje na całokształt życia zbiorowości. Przedmiotem szczególnej uwagi autora jest analiza sytuacji określanych mianem ?klimatu zaufania? lub ?klimatu nieufności?. Piotr Sztompka pokazuje, że zaufanie jest niezbędnym czynnikiem demokratycznej polityki i rozwoju gospodarczego, a przede wszystkim fundamentem bezpieczeństwa w codziennym życiu. Pokazuje też, jak destrukcyjne dla społeczeństwa skutki przynosi kryzys zaufania. Niezwykle aktualny temat i przejrzystość wykładu sprawiają, że po książkę sięgną nie tylko specjaliści, ale też wszyscy z...

Przeszłość jako przedmiot przekazu
Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat ?żywej historii? ? oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego ?Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości? wnoszą do socjologicznej debaty propozycje teoretycznego ujęcia pamięci zbiorowej, podsumowania badań dawniejszych, nowe ustalenia empiryczne oraz wynikające z nich pytania i hipotezy. W pracy Przeszłość jako przedmiot przekazu obaj Autorzy w nowym kontekście społecznym wracają do tematów, którymi zajmowali się w przeszłości. Andrzej Szpociński omawia znaczenie ?narracji? ? przekazu w procesie kształtowania pamięci, Piotr Tadeusz Kwiatkowski nawiązuje zaś do badań nad kształtowaniem się i funkcjonowaniem w XX wieku dyskursów o przeszłości...