Zobacz także:
Opór społeczny a władza w Polsce południowo-wschodniej 1980-1989
Książka ukazuje wzajemne relacje między społeczeństwem a władzą w Polsce południowo-wschodniej w ostatniej dekadzie PRL. Autor scharakteryzował główne nurty zinstytucjonalizowanego oraz niezorganizowanego sprzeciwu społecznego, począwszy od struktur powstałych przed sierpniem 1980 r. na komitetach obywatelskich ?Solidarność? w 1989 r. skończywszy, przedstawił również rolę Kościoła katolickiego. Szczególnej analizie poddał działania organów bezpieczeństwa przeciwko opozycji i oporowi społecznemu.
Aparat represji w Polsce Ludowej 1944-1989 2/04/06
Pismo Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989 podzielone jest na kilka działów obejmujących: metodologię, struktury, dokumenty, wspomnienia funkcjonariuszy (w publikacji pod nazwą w oczach własnych), biogramy, recenzje i materiały bibliograficzne. W pierwszym numerze zawarto m.in. opracowania metodologiczne autorstwa Marka J. Chodakiewicza, Antoniego Dudka i Zdzisława Zblewskiego. W dziale struktury ukazano Komendę Wojewódzkiej MO w Rzeszowie w latach 1944-1954. Z kolei wśród dokumentów zamieszczone zostały materiały przedstawiające m.in. działania aparatu represji wymierzone w masonerię (opracował Krzysztof Kaczmarski), a także dotyczące współpracy z aparatem bezpieczeństwa byłego szefa Oddziału II Obszaru Lwowskiego AK ppłk. Henryka Pohoskiego Walerego vel Szpinalskiego (opracował Tomasz Balbus). W piśmie znalazły się także m.in. sylwetki sędziów, prokuratorów wojskowych okresu stalinowskiego.
Aparat represji w Polsce Ludowej 1944-1989
Spis treści: I. Metodologia Monika Komaniecka ? Dzienniki korespondencyjne, rejestracyjne, archiwalne i koordynacyjne aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej jako źródło historyczne II. Struktury Tomasz Balbus ? Miejski Urząd Bezpieczeństwa Publicznego we Wrocławiu w okresie maj ? grudzień 1945 r. na tle sytuacji na Dolnym Śląsku (geneza, kadry, kierunki działalności) Robert Klementowski ? Wydział IX Departamentu IV MBP / Wydział IX ?K? WUBP we Wrocławiu z siedzibą w Kowarach (struktura, działalność, obsada personalna) Michał Wenklar ? Szefowie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego / Powiatowego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego w Tarnowie w latach 1945?1946 III. Artykuły Filip Musiał ? Wiązanie tajnych współpracowników z organami bezpieczeństwa Polski Ludowej. Przyczynek do dyskusji nad mechanizmem psychicznego manipulowania konfidentami Dariusz Iwaneczko, Krzysztof Kaczmarski ? Życie w ukryciu. Agenturalna współpraca Wojciecha Dzieduszyckiego z aparatem bezpieczeństwa Polski Ludowej w latach 1949?1972 Jerzy Bednarek ? ?Krwawa noc kępińska?. Zbrodnie popełnione w 1945 r. przez funkcjonariuszy PUBP w Kępnie Joanna Żelazko ? Unieważnienia wyroków Wojskowego Sądu Rejonowego w Łodzi z lat 1946?1955 przez sądy RP IV. Dokumenty Adam Dziurok ? ?Ignorować Wyszyńskiego. My go przeżyjemy i zwyciężymy?. Notatka z wykładu wicedyrektora Departamentu IV MSW płk. Zenona Gorońskiego z kwietnia 1969 r. Tadeusz Paweł Rutkowski ? Gospodarka PRL na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. według ekspertyz konsultanta SB Adam Dziuba ? Inspektorat Ochrony Przemysłu a polityka UB wobec górnictwa w 1949 r. Konrad Rokicki ? Instrukcja pracy dla funkcjonariuszy obserwacji (Biura ?B? MSW) Piotr Gontarczyk ? Instrukcja pionu ?T? MSW w sprawie zakładania podsłuchu pokojowego Marcin Zwolski ? ?Pawilony śledcze? oraz areszty podległe wydziałom śledczym WUBP w świetle inspekcji z 1952 r. Witold Gieszczyński ? Obraz aparatu bezpieczeństwa na Warmii i Mazurach w latach 1950-1951 w protokole wojewódzkiej odprawy naczelników wydziałów i kierowników sekcji WUBP oraz szefów PUBP V. W oczach własnych Sławomir Poleszak ? Wspomnienia Adama Górki, ?kujbyszewiaka? (1944-1953) VI. Biogramy Mariusz Krzysztofiński, Jan Pisuliński ? Michał Doński (1919-2001), członek PPR i GL, współpracownik NKWD/MGB/MWD, funkcjonariusz UB, działacz łemkowski Łucja Marek ? Edmund Perek (1927-1992), zastępca naczelnika Wydziału IV KW MO / WUSW w Katowicach Tomasz Chinciński ? Stanisław Kuczyński (1932-1995), tajny współpracownik Służby Bezpieczeństwa w środowisku bydgoskiej ?Solidarności? Paweł Fornal ? Mieczysław Chendyński (1901-1951), żołnierz ZWZ AK, agent UB o pseudonimie ?Twardy? Mirosław Sikora ? Edmund Ryszard Ronowicz (1915-2003), sędzia WSR w Katowicach VII. Recenzje Zbigniew K. Wójcik ? Krzysztof Szwagrzyk, ?Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944-1956?, Kraków?Wrocław 2005 Jarosław Syrnyk ? Igor Hałagida, ?Prowokacja ?Zenona?. Geneza, przebieg i skutki operacji MBP o kryptonimie ?C-1? przeciwko banderowskiej frakcji OUN i wywiadowi brytyjskiemu (1950-1954), Warszawa 2005 VIII. Bibliografia Wojciech Frazik ? Prace dyplomowe funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w zasobie archiwalnym oddziałów Instytutu Pamięci Narodowej
Aparat represji a opór społeczeństwa wobec systemu komunistycznego w Polsce i na Litwie w latach 1944-1956
Tom jest rezultatem współpracy Instytutu Pamięci Narodowej z Centrum Badania Eksterminacji i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy (Lietuvos Gyventoju Genocido ir Rezistencijos Tyrimo Centras) i zawiera materiały z drugiej już wspólnej konferencji, która odbyła się w listopadzie 2003 r.. Konferencja ta była poświęcona sprzeciwowi wobec społeczeństwa wobec systemu komunistycznego w Polsce i na Litwie oraz aparatowi represji w latach 1944-1956. Opublikowane referaty wskazują na liczne podobieństwa form oporu, ale ukazują także odmienne korzenie opozycji antykomunistycznej oraz różnice w systemie represji na obu terenach.